Πρόσφατα

Νικήτριες Φωτογραφίες του Διαγωνισμού #03 με θέμα «Χαμόγελο»
1 Comment  

Νικήτριες Φωτογραφίες του Διαγωνισμού #03 με θέμα «Χαμόγελο»

Ο τρίτος Ελεύθερος Διαγωνισμός Φωτογραφίας #03 του περιοδικού Palinodiae με θέμα «Xαμόγελο» έφτασε στο τέλος του. Ευχαριστούμε όλους όσους συμμετείχαν και με το τρόπο τους στήριξαν αυτή τη καλλιτεχνική διαδικασία....
Αφιερώματα Show author Palinodiae

Νικολάϊ Ιβάνοβιτς Φετσίν (1881-1955)

Николай Иванович Фешин / Nicolai Ivanovich Fechin

 

ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ Μ.

Nicolai Ivanovich Fechin

 

Ο Νικολάϊ Ιβάνοβιτς Φετσίν ήταν Ρωσοαμερικανός ζωγράφος, γνωστός για τις προσωπογραφίες του και ιδιαίτερα αυτές των ιθαγενών του Αμερικάνικου Νότου. Γεννήθηκε στο Καζάν της Ρωσίας και βοηθώντας τον πατέρα του που ήταν ξυλογλύπτης, έδειξε το πρώιμο σχεδιαστικό ταλέντο που του επέτρεψε να γίνει δεκτός στην Αυτοκρατορική Ακαδημία Τεχνών της Πετρούπολης. Δάσκαλοί του υπήρξαν ο Ιλυά Ρέπιν, ηγεμονική φιγούρα του Ρώσικου Ρεαλισμού, και ο πορτραιτίστας Φιλίπ Μαλυαβίν, μέλη της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας που είκοσι χρόνια πριν είχε αντιταχθεί στον ακαδημαϊκό φορμαλισμό αναζητώντας τα συστατικά στοιχεία μιας “εθνικής” σχολής που θα απέδιδε τις ταξικές αντιθέσεις, το λαογραφικό πλούτο, τον πνευματισμό αλλά και τη δυναμική μεταλλαγής της ρώσικης κοινωνίας. Κάτω από την επίδρασή τους, ο νεαρός καλλιτέχνης ανακάλυψε τη γοητεία του τοπίου και των αυτοχθόνων πληθυσμών της πατρίδας του, της Σιβηρίας, ανακάλυψη που θα καθορίσει εφεξής το λεξιλόγιο και τη θεματική του.

Λαμπρός φοιτητής, κέρδισε μια εξάχρονη υποτροφία για να δουλέψει και να εκθέσει στο Carnegie Institute του Πίτσμπουργκ, προσελκύοντας το ενδιαφέρον της αμερικάνικης καλλιτεχνικής αγοράς. Η βράβευσή του στη συνέχεια με το Prix de Rome, του επέτρεψε να ταξιδέψει σαν υπότροφος της Ακαδημίας και να εκθέσει στις πρωτεύουσες της Ευρώπης, ενισχύοντας τη διεθνή φήμη του.

Παρά την επιτυχία του, ο Φετσίν επέστρεψε στο Καζάν για να διδάξει στην τοπική Σχολή Καλών Τεχνών και παντρεύτηκε την κόρη του διευθυντή, Αλεξάντρα Μπέλκοβιτς, με την οποία απέκτησε τη μοναδική του κόρη, Έγια. Στη διάρκεια της πρώτης επαναστατικής περίοδου, συμμετείχε στην ομάδα των «Περιπλανώμενων» συνδυάζοντας την καλλιτεχνική με την πολιτική δράση. Η διεθνής επιτυχία ωστόσο του κόστισε τη δυσμένεια του καθεστώτος και το 1923 μετανάστευσε στις ΗΠΑ με τη βοήθεια του αμερικανού ατζέντη του J. S. Stimmel. Δίδαξε στην ακαδημία Τεχνών της Νέας Υόρκης και εξέθεσε σε πολλές πόλεις, συγκεντρώνοντας αλλεπάλληλες διακρίσεις. Η καριέρα του απογειώθηκε μετά το βραβείο Thomas Proctor για το καλύτερο πορτραίτο στην Έκθεση της Εθνικής Ακαδημίας το 1924.

Mr. Gorson

Λίγο αργότερα, ο Φετσίν προσβλήθηκε από φυματίωση και για λόγους υγείας μετακόμισε με την οικογένειά του στο Τάος, του Νιου Μέξικο, όπου είχε δημιουργηθεί μια ομάδα νεο-Ιμπρεσιονιστών. Στην πραγματικότητα, δεν κατάφερε ποτέ να ενσωματωθεί στην ομάδα, αλλά αγάπησε το ορεινό τοπίο και την ιθαγενική παράδοση που, παραδόξως, του θύμιζαν τόσο τη Σιβηρική Γη ώστε αποφάσισε να πολιτογραφηθεί και να μείνει εκεί. Αγόρασε μάλιστα ένα πλίνθινο λαϊκό σπίτι που το ανακαίνισε, το συμπλήρωσε και το διακόσμησε ο ίδιος, έχοντας διδαχτεί στην Αυτοκρατορική Ακαδημία αρχιτεκτονική και γλυπτική – Σήμερα, το σπίτι αυτό είναι μουσείο έργων του Φετσίν και των σύγχρονών του ζωγράφων, αξιοθαύμαστο δείγμα μοντερνιστικού τοπικισμού, που συνδυάζει τη λαϊκή αρχιτεκτονική των Τατάρων με αυτή των ιθαγενών του Αμερικάνικου Νότου.

Στο Τάος, ο Φετσίν θα δημιουργήσει τη μεγάλη σειρά από τοπία και κυρίως, πορτραίτα χωρικών, ιθαγενών και φίλων που είναι τα πιο αντιπροσωπευτικά της καλλιτεχνικής του ωριμότητας. Το 1933 όμως, θα αφήσει το σπίτι στη γυναίκα του μετά το διαζύγιό τους για ν’ αρχίσει ξανά να ταξιδεύει στην Αμερική και σε άλλες χώρες. Χωρίς ποτέ να πάψει να ελπίζει την επιστροφή στη Ρωσία θα εγκατασταθεί τελικά στη Σάντα Μόνικα όπου και θα πεθάνει το 1955. Είκοσι χρόνια μετά, η κόρη του θα μεταφέρει τα λείψανά του στο Καζάν όπου και βρίσκεται, σήμερα, η μεγαλύτερη συλλογή έργων του.

Διατηρώντας αποστάσεις από τα ριζοσπαστικά καλλιτεχνικά ρεύματα του μεσοπολέμου, η ζωγραφική του Φετσίν παραμένει εικονιστική, συνδέοντας μια ουσιωδώς ιμπρεσιονιστική αναζήτηση τοπιακού συντακτικού, με μια προβληματική της υλικότητας που ανάγεται στη ρεαλιστική παράδοση αλλά και με ένα εξπρεσιονιστικής κατεύθυνσης αντι-φορμαλισμό. Αντί για τον πειραματισμό με τη φόρμα, το έργο του Φετσίν είναι ένας ατέλειωτος και παθιασμένος πειραματισμός με την τεχνική που μπορεί να αποδώσει τη δόνηση του ζωντανού και του εφήμερου, την ιερότητα της καθημερινότητας και των μικρών πραγμάτων, τη βαθιά νοσταλγία για τον τόπο, τη ρίζα, τη χαμένη συνέχεια.

Με την άνεση ενός ανυπέρβλητου σχεδιαστή, δε θα πάψει να αναζητά νέα υλικά και εργαλεία. Χρησιμοποιεί πινέλο, σπάτουλα, διάφορα φυσικά υλικά, τρόφιμα, τα δάχτυλά του ή και το σάλιο του (συνήθεια που του προκάλεσε κάποτε δηλητηρίαση από μόλυβδο). Δουλεύει χωρίς προσχέδια, σε καμβά χωρίς επεξεργασία ή με επεξεργασία δικής του έμπνευσης. Διερευνά σχολαστικά τις δυνατότητες του χρώματος, συνδυάζει τη δεξιοτεχνία με τη στοχαστικότητα, την ταπεινότητα με τη βαθύτητα του πνεύματος. Στους πίνακές του συνυπάρχουν στοιχεία αριστοτεχνικά δουλεμένα (συνήθως τα πρόσωπα των μοντέλων του) ανάκατα με στοιχεία εξπρεσιονιστικά, αφηρημένα, ναϊφ ή καρικατουρίστικα που όμως, συγκροτούν δομές υψηλής ακρίβειας και αρμονίας. Το βερνίκι απουσιάζει, μια και η ίδια η χρωματική επεξεργασία πρέπει να αποδώσει τη λάμψη του αντικειμένου.

Αυτό που θα τον κάνει όμως έναν από τους πιο επιδραστικούς ζωγράφους του Αμερικάνικου Μοντερνισμού είναι η θεματική του. Ο Φετσίν είναι ιδιοφυής πορτραιτίστας. Στις περιγραφικές συνθέσεις και στις σκηνές δράσης των δασκάλων του θα αντιπαραθέσει τις δικές του σημειώσεις πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση, σε προσωπογραφίες που αναζητούν το κέντρο του ανθρώπινου ψυχισμού. Τα μοντέλα που προτιμάει είναι οι ταπεινοί, βασανισμένοι άνθρωποι της Σιβηρίας (στη νιότη του) ή οι ιθαγενείς και οι μετανάστες της Καλιφόρνιας (στα ώριμα χρόνια του), στους οποίους αναγνωρίζει την αδιαπραγμάτευτη αξιοπρέπεια του ανθρώπινου όντος, τη δύναμη ενός αρχετυπικού δεσμού με τα πράγματα.

 

 

 

 

 

Το παρόν αφιέρωμα στον Ζωγράφο Νικολάϊ Ιβάνοβιτς Φετσίν περιλαμβάνεται
στο Τεύχος #01 της σειράς «Φύλλα Τέχνης»
του περιοδικού Παλινωδίαι, Αυτοέκδοση 2016

 

Facebook Comments

Αναζήτηση

Σχετικά Άρθρα

Το γυμνό του Jules De Bruycker

Το γυμνό του Jules De Bruycker

ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΛΥΔΑΚΗ Τα γυμνά του Βέλγου ζωγράφου και χαράκτη Jules De Bruycker καλύπτουν την περίοδο της καλλιτεχνικής του ωρίμανσης, περίπου από το 1925 ως το 1940, όταν και αρχίζει...

Γλώσσα Σελίδας:

  • Greek
  • English

Κοινωνική Ιστορία

Κοινωνική Ιστορία