Πρόσφατα

Νικήτριες Φωτογραφίες του Διαγωνισμού #04 με θέμα «Η μοναξιά»

Νικήτριες Φωτογραφίες του Διαγωνισμού #04 με θέμα «Η μοναξιά»

  «Καμιά μοναξιά δεν είναι μικρή» | Ολοκληρώθηκε με μεγάλη συμμετοχή ο τέταρτος Ελεύθερος Διαγωνισμός Φωτογραφίας #04 του περιοδικού Palinodiae με θέμα «Η Μοναξιά». Ευχαριστούμε όλους όσους συμμετείχαν και με τον τρόπο τους στήριξαν...
Αφιερώματα Show author Palinodiae

Ο τρελλός Γκαουντί

Antonio Gaudi (1852–1926)

Οι αδιάλλακτοι Καταλανοί δεν έχουν μόνο πολιτικές διαφορές με την Ισπανία. Απόκτησαν και την καλλιτεχνική τους αυτονομία. Την διεκήρυξαν μ’ ένα τεράστιο σάλπισμα, που είχε ακουστεί ως τα πέρατα του Τουρισμού, ασφαλώς ως τα πέρατα του καθολικισμού. Είναι η Σαγκράντα Φαμίλια, η Αγία Οικογένεια, ο σύγχρονος καθεδρικός ναός, που άρχισε να κτίζεται στη Βαρκελώνα εδώ και πενήντα χρόνια και θα τελειώσει πότε τάχα; Όχι πριν περάσουν άλλα εκατό χρόνια. Είναι το έργο μακροτάτης πνοής, με το οποίο η Δυτική Εκκλησία ξαναρχίζει στην εποχή μας το τολμηρό εγχείρημα του μεσαιώνος, όταν η γοτθική τέχνη σφεντόνιζε στα ύψη τα γιγάντια δάση των cathedrales, τις πέτρινες προσευχές. Τέτοια θαύματα επαναλαμβάνονται; Οι όροι έλειψαν. Το θρησκευτικό πνεύμα δεν αντέχει τώρα σε τέτοιες τόλμες. Δε μπορεί να σηκώσει τις πέτρες στον ουρανό. Μολαταύτα, ο καθολικισμός στη Βαρκελώνα βρήκε πώς ένας από τους όρους εκείνους δεν έχει λείψει – η μεγαλοφυΐα. Αν έλειψε η μεγαλοφυΐα του λαού, της χριστιανοσύνης, που ύψωνε ανώνυμα αριστουργήματα, ο καθολικισμός βρήκε για το νέο του εγχείρημα την ατομική μεγαλοφυΐα σ’ ένα Καταλανό, τον αρχιτέκτονα της Βαρκελώνας Γκωντί. Αυτός ο παράδοξος καλλιτέχνης, ο αμφισβητούμενος – πολλοί ακόμα στη Βαρκελώνα τον λένε τρελό -, ήταν, αλήθεια, ένας από κείνους που κλείνουν στο ασθενικό σαρκίο τους τη δύναμη του καιρού και του πλήθους. Σήκωσε στο πόδι μια στρατιά μαστόρων, μηχανικών, γλυπτών, κοσμητών· και σχεδίασε την εκκλησία του έτσι, ώστε στρατιές καλλιτεχνών και μαστόρων επί ένα αιώνα δε θα ησυχάσουν, παρά θα ζήσουν στα ικριώματα, μετέωροι μεταξύ ουρανού και γης, ως που να μπει η τελευταία πέτρα στη Σαγκράντα Φαμίλια και ο καθολικισμός να φωνάξει τη νίκη του – γιατί θα είναι νίκη. «Πάρτε αυτό το χαρτί», μου είπε ο επιστάτης των έργων στην εκκλησία, «και δώστε πέντε πετσέτες. Έτσι χτίζεται η Σαγκράντα. Με τους μικρούς εράνους. Με τις σταγόνες. Δε θα την δείτε ούτε σεις, ούτε γω. Κι άλλοι θα γεννηθούν, θα φύγουν και δε θα την δουν. Τι σημασία όμως έχουν τα χρόνια; Θα’ ρθεί μια μέρα, που η Σαγκράντα θα’ χει χτιστεί με τις δεκάρες των πιστών. Κι όταν γίνει…»

Όταν γίνει, αλήθεια, η Βαρκελώνα θα’ χει τη δόξα πως ο «τρελλός» της έδωσε την πιο απίστευτη αρχιτεκτονική προσπάθεια της εποχής κι’ ένα έργο που στο είδος του δεν το φαντάστηκαν ούτε η γοτθική τέχνη, ούτε το μπαρόκ.

Ό,τι χτίστηκε ως τώρα από τη Σαγκράντα Φαμίλια δεν είναι ούτε το εικοστό του όλου έργου. Και μολαταύτα έχει το μέγεθος μιας cathedrale. Ζήτησα να καταλάβω το ρυθμό της. Είδα το γενικό σχέδιο. Ο «τρελλός» σκέφτηκε, απλούστατα, ό,τι οι άλλοι, κλεισμένοι στον κλοιό των ρυθμών, δεν είχαν σκεφτεί. Η ακαταπόνητη φαντασία του έκανε μια σύνθεση του γοτθικού και του μπαρόκ.

Τα δύο αυτά στυλ συναντήθηκαν απλώς στους περιφημότερους ναούς της Ισπανίας. Το ένα πρόσθεσε στα έργα του άλλου. Έκαναν έργα μνημειώδη, επιβλητικά, χωρίς όμως καμιά ενότητα. Η φαντασία του Γκωντί, φαντασία χιμαιρική, συμβολική, μπόρεσε να τα ενώσει σε μια τρομακτική και υπεράνθρωπη σύνθεση. Εκεί η αρχιτεκτονική δεν ξεχωρίζεται από τη γλυπτική. Κάθε μέλος του κτιρίου είναι δέντρο με μορφές. Τίποτα δεν έμεινε, μπορεί να πει κανείς, γεωμετρικό. Ο Γκωντί είναι αδύνατο να σκεφτεί μαθηματικά. Η συμβολική του φαντασία ζητά τις μορφές της φύσεως, το δέντρο, το σύννεφο, το νερό, το σταλακτίτη. Όλα αυτά τ’ ανεβάζει στο ναό. Γλυπτά σύννεφα, γλυπτοί ιδρώτες υγρασίας στα σπήλαια, γλυπτά φυλλώματα, γλυπτές ακτίνες, γλυπτά δέντρα – όλη η εικόνα της δημιουργίας, που προβάλλει με το βρασμό της από το βιβλικό χάος·  κι’ έπειτα οι ιδέες, τα σύμβολα της Παλαιάς και της Νέας Διαθήκης, η εποποιΐα του χριστιανισμού θ’ ανέβουν ως τις κορυφές και θα κατεβούν ως τις κρύπτες του εκπληκτικού αυτού έργου της καταλανικής φαντασίας. Όλα τα έχει σχεδιάσει με τη στρατιά των καλλιτεχνών του ο Γκωντί. Πέθανε εδώ και τριάντα χρόνια περίπου και περιμένει τη σάλπιγγα του Αρχαγγέλου που θα τον ξυπνήσει για τα εγκαίνια.

Zaxarias Papantoniou Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Από την μεταθανάτια συλλογή «Ταξίδια»

 Χωρίο από το κείμενο με τίτλο «Η ΒΑΡΚΕΛΩΝΑ»

Μεταγλώττιση: Palinodiae

Υποσημείωση: Οι λέξεις «Βαρκελώνα», «Γκωντί» και «τρελλός» έχουν μεταφερθεί αυτολεξεί από το πρωτότυπο επίτηδες.

Facebook Comments

Αναζήτηση

Σχετικά Άρθρα

No related posts
Italo Zetti

Italo Zetti

(1913-1978)   ΤΗΣ BEATRICE MASTRODONATO   Ανακαλύπτοντας τον Italo Zetti είναι μια ευχαρίστηση από κάθε άποψη. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους Ιταλούς χαράκτες στον προχωρημένο 20º αιώνα. Ο Ίταλο Ζέττι...

Γλώσσα Σελίδας:

  • Greek
  • English

Κοινωνική Ιστορία

Κοινωνική Ιστορία