Recent

Λογοτεχνία Show author Palinodiae

Η ειμαρμένη των Ενάρετων

* Francois de Sade * Painting by Uneon *

Το σπουδαιότερο επίτευγμα της φιλοσοφίας θα ήταν ν’ αποκαλύψει τα μέσα εκείνα που μετέρχεται η Πρόνοια για να πραγματώσει τους σκοπούς της σχετικά με τον άνθρωπο και, πάνω σ’ αυτή τη βάση, να χαράξει μερικούς κώδικες συμπεριφορές που θα έδιναν τη δυνατότητα σ’ αυτό το δύστυχο δίποδο πλάσμα να προχωρήσει στον δύσβατο δρόμο της ζωής, με τέτοιο τρόπο ώστε να προλαβαίνει τις αλλόκοτες παραξενιές της ειμαρμένης, στην οποία δίνουμε χίλια δυο διαφορετικά ονόματα, χωρίς να έχουμε ακόμα καταφέρει ούτε να τη γνωρίσουμε, αλλά ούτε και να την προσδιορίσουμε.

Αν παρ’ όλο τον σεβασμό που δείχνουμε στις κοινωνικές μας συμβάσεις και χωρίς να απομακρυνόμαστε ποτέ από τα όρια που αυτές μας επιβάλλουν, συμβαίνει να συναντούμε στον δρόμο μας μόνον αγκάθια, τη στιγμή που οι κακοί δρέπουν μόνον ρόδα, δεν είναι πιθανόν κάποιοι άνθρωποι που δεν διαθέτουν υπόβαθρο αρετής τόσο παγιωμένο, ώστε να αρθούν πάνω από διαπιστώσεις όπως η προηγούμενη, να προτιμήσουν ν’ αφεθούν στο ρεύμα του ποταμού παρά να του αντισταθούν; Δεν θα πουν πως η Αρετή, όσο ωραία κι αν δείχνει, καταλήγει, εν τούτοις, να αποτελεί τη χειρότερη κατεύθυνση που μπορεί ν’ ακολουθήσει κανείς, από τη στιγμή που δείχνει τόσο αδύναμη να παλέψει ενάντια στο Κακό και όταν μάλιστα, μέσα σε μια ολότελα διεφθαρμένη εποχή, η μεγαλύτερη εξασφάλιση είναι να πράττει κανείς κατά μίμηση των άλλων; Οι κάπως πιο μορφωμένοι, στηριγμένοι στις όποιες γνώσεις απέκτησαν, δεν θα πουν κι αυτοί, όπως υπάρχει ο άγγελος Ζεσράντ στο Ζαντίγκ¹ πως δεν υπάρχει Κακό χωρίς Καλό και πως, κατόπιν αυτού, μπορούν να επιδοθούν στο κακό, αφού στην ουσία είναι κι αυτός ένας τρόπος για να παραχθεί το καλό; Δεν θα προσθέσουν πως, σε γενικές γραμμές, δεν έχει σημασία αν αυτός ή εκείνος είναι καλός ή κακός, πως αν η ευτυχία συνοδεύει το έγκλημα, τη στιγμή που τα πάντα είναι ισότιμα απέναντι στη Φύση, αξίζει απείρως περισσότερο να συντάσσεται κανείς με τους κακούς που ευημερούν παρά με τους ενάρετους που κακοπαθαίνουν; Είναι, λοιπόν, σημαντικό να αποτρέπεται η διατύπωση τέτοιων ψευτοφιλοσοφικών κι επικίνδυνων σοφισμάτων. Πρέπει ανυπέρθετα να καταδειχτεί πως αν μια διεφθαρμένη ψυχή που διατηρεί, ωστόσο, ακόμα μερικές σωστές αρχές γνωρίσει τέτοια παραδείγματα βασανισμού της αρετής, θα μπορέσει να ανανήψει και να ξαναστραφεί προς το καλό. Κι αυτό είναι τόσο βέβαιο, όσο και στην περίπτωση που ο δρόμος της αρετής θα ήταν σπαρμένος από τα πιο λαμπρά βραβεία και τις πιο δελεαστικές ανταμοιβές. Είναι σίγουρα σκληρό να πρέπει να σκιαγραφεί κανείς από τη μια μεριά τα τόσα βάσανα που βαρύνουν μια γλυκιά κι ευαίσθητη ύπαρξη, που σέβεται και τιμά την αρετή πιότερο απ’ όλα, κι από την άλλη να εκθέτει το μέγεθος της ευημερίας εκείνων που συντρίβουν και αφανίζουν την ίδια αυτή ύπαρξη. Αν όμως πράγματι απορρέει κάποιο καλό από αυτές τις μοιραίες καταστάσεις, θα’ πρεπε, άραγε, να γεννιούνται τύψεις σ’ αυτούς που τις πραγματώνουν; Θα μπορούσε κανείς να εξοργιστεί επειδή συνέβαλε στη διατύπωση ενός γεγονότος από το οποίο ο ενάρετος, με μια εποικοδομητική ερμηνεία, θα πάρει το τόσο χρήσιμο μάθημα της υποταγής στα κελεύσματα της Θείας Πρόνοιας και τη μοιραία προειδοποίηση πως πολλές φορές ο Ουρανός πλήττει τον πλησίον μας, αυτόν ακριβώς που απαρέγκλιτα προχωρεί στον δρόμο αυτό της αρετής, για να επαναφέρει εμάς στον ίσιο δρόμο;

Donatien-Alfonse-Francois de Sade, Justine ou les Malheurs de la vertu, 1791

 

Μαρκήσιος Ντε Σαντ
Πρόλογος από το
Ζυστίν ή τα βάσανα της αρετής
Μετάφραση: Μίρκας Σκάρας

Τίτλος πρωτότυπου:
Donatien-Alfonse-Francois de Sade,
Justine ou les Malheurs de la vertu, 1791

Facebook Comments

Search

Relative Articles

Italo Zetti

Italo Zetti

(1913-1978)   BY BEATRICE MASTRODONATO   Scoprire Italo Zetti è un piacere, in tutti i sensi. Egli è tra i maggiori xilografi italiani del secondo Novecento. Nasce a Firenze nel...

Language:

  • Greek
  • English

Social History

Social History